[category]
[title]
Avrupa denince akla Paris, Roma, Barselona ya da Viyana gibi kültür merkezleri geliyor. Ancak kalabalıklardan uzak, daha sakin bir rota arayan gezginler için Malta'nın Gozo Adası'ndaki Victoria şehri önümüzdeki yıllarda dikkat çeken destinasyonlardan biri olmaya hazırlanıyor.
Malta'nın iki büyük adasından daha küçük ve sakin olan Gozo'da bulunan Victoria, ana adadan kısa bir feribot yolculuğuyla ulaşılabilen küçük bir şehir. Bugüne kadar Malta'yı ziyaret eden turistlerin önemli bir bölümü için şehir, Gozo gezisinde birkaç saatlik bir mola verilen, öğle yemeği yenilip tarihi surları ziyaret edilen bir durak olarak biliniyordu.
Ancak bu tablo değişmek üzere. Victoria, 2031 Avrupa Kültür Başkenti unvanını kazandı.
Avrupa Kültür Başkenti nasıl belirleniyor?
Avrupa Kültür Başkenti unvanına ulaşmak oldukça kapsamlı bir değerlendirme sürecinden geçmeyi gerektiriyor. Aday şehirler öncelikle başvurularını sunarak ön elemeye giriyor. Ardından finalistlerden, kültürel hedeflerini ve uzun vadeli planlarını ayrıntılı biçimde ortaya koydukları kapsamlı bir dosya hazırlamaları isteniyor.
Şehirler ayrıca projelerini bağımsız Avrupa Birliği ve ulusal uzmanlardan oluşan jüriye sunuyor. Değerlendirmede şehrin kültür politikalarının yanı sıra Avrupa açısından taşıdığı önem, uzun vadeli kültürel vizyonu ve gerekli altyapıya sahip olup olmadığı da dikkate alınıyor.
Malta'da yarışa Ekim 2024'te iki şehir katıldı: Victoria ve Valletta Limanı'nın karşısındaki tarihi Üç Şehir'den biri olan Birgu (Vittoriosa).
Birgu, Kasım 2025'teki ön eleme aşamasında elenirken Victoria final turunda yoluna devam eden tek Malta şehri oldu ve sonunda 2031 Avrupa Kültür Başkenti unvanını kazandı.
Bu başarı, Malta açısından da özel bir anlam taşıyor. Ülkenin bir şehri daha önce yalnızca bir kez Avrupa Kültür Başkenti seçilmişti. Bu unvan 2018'de başkent Valletta'ya verilmişti.
Victoria'nın kültür vizyonu: "Adaların Adası"
Victoria'nın seçilmesinde "Island of Islands" (Adaların Adası) başlığını taşıyan kültürel vizyonu önemli rol oynadı.
Proje, Gozo'yu denizin ortasında izole bir ada olarak görmek yerine, birbirine bağlı yerel toplulukların, geleneklerin ve kültürel mirasın oluşturduğu canlı bir ağ olarak yeniden ele almayı amaçlıyor.
AB Kültür Komiseri Glenn Micallef'in açıklamasına göre proje, Gozo'nun kültürel kimliğini Akdeniz'e ait üç temel unsur üzerinden inceleyecek: Kıyı, Tuz ve Dalgalar.
Victoria 2031 Vakfı Başkanı Samuel Azzopardi ise projenin temel yaklaşımını üç kelimeyle özetliyor: yavaşlık, özen ve cesaret.
Bu yaklaşım, Gozo'nun hızlı turizm anlayışından uzak, daha sakin ve bilinçli yaşam biçimini ön plana çıkarmayı; aynı zamanda adaya yeni bir sanatsal dinamizm kazandırmayı hedefliyor.
Victoria'nın kalbinde tarihi bir kale bulunuyor
Gozo'nun coğrafi merkezinde yer alan Victoria'nın aslında iki adı bulunuyor. Şehre "Victoria" adı 1887'de Kraliçe Victoria'nın Altın Jübilesi'ni kutlamak amacıyla verildi. Ancak yerel halk şehri hâlâ geleneksel adıyla, Ir-Rabat olarak anıyor.
Şehrin en önemli simgesi ise Citadel, yani tarihi kale bölgesi.
Tepede yükselen Orta Çağ'dan kalma surlarla çevrili Citadel, Gozo'nun neredeyse tamamını görebilen panoramik bir manzara sunuyor. Tarihi kalenin hemen aşağısında ise Victoria'nın günlük yaşamı devam ediyor.
Burada hareketli meydanlar, bağımsız dükkânlar, kaldırım kafeleri ve adanın farklı noktalarına ulaşım sağlayan merkezi otobüs terminali bulunuyor.
2031'de Avrupa Kültür Başkenti unvanını taşıyacak Victoria'nın önümüzdeki yıllarda bu tarihi dokuyu çağdaş sanat, kültür ve yerel geleneklerle buluşturan yeni etkinliklere ev sahipliği yapması bekleniyor.
Kısacası, bugüne kadar Gozo seyahatlerinde birkaç saatlik bir durak olarak görülen Victoria, 2031'e doğru Avrupa'nın kültür haritasında çok daha görünür bir noktaya dönüşmeye hazırlanıyor.